NIDF met Logo
NIDF
Apparatuur

Sony A9

De Sony A9

De Sony A9 is een systeemcamera die foto’s levert van 24 miljoen pixels, en waarvan de eigenschap die veel aandacht krijgt het feit is dat er maar liefst 20 opnames per seconde gemaakt kunnen, met behoud van autofocus die bewegende onderwerpen volgt. Daarmee is de camera vooral interessant voor een groep sportfotografen, maar het kan ook langzamer, waardoor je er ook normaal mee kunt fotograferen.

EVF

Geen spiegel, geen doorzichtzoeker, dus een elektronische zoeker, waarbij de camera als je dat wilt zelf kan schakelen tussen weergave in de zoeker bovenop of achterop het kantelbare LCD-scherm. Er is een duidelijk verband tussen de mogelijkheid om zo veel opnames per seconde te maken en de elektronische zoeker. Heel bijzonder is daarbij dan nog dat het zoekerbeeld niet verdwijnt op het moment dat je een foto maakt, terwijl dat ook nog zonder enig geluid kan worden gedaan. Denk je dat je die snelheid nodig hebt, dan zijn er weinig alternatieven, wat op zich niet erg is, want de Sony A9 is een prima camera, overigens ook voor rustigere soorten fotografie.

Informatie

Een elektronische zoeker is als je naar de historie van de fotografie kijkt een instrument dat je veel meer informatie kan leveren over de foto’s die je gaat maken dan enig ander zoekersysteem. Denk aan overbelichtingswaarschuwingen, focushulp, een histogram en nog veel meer. Wat ook uniek is voor zo’n zoeker systeem is dat je eigenlijk al ziet hoe de foto er uit zal gaan zien, waar oudere zoekersoorten je vooral laten zien hoe de dingen er zelf uitzien en je geacht wordt te begrijpen hoe ze vervolgens op de foto komen te staan. Dit alles los van scherpte, resolutie en met welke frequentie het beeld in de elektronische zoeker ververst wordt. Die laatste twee eigenschappen bepalen zeker hoe prettig je met de zoeker kunt werken, waarbij het fotograferen met de Sony A9 nog extra prettig wordt doordat de zoeker niet verduistert tijdens een opname, behalve overigens bij wat langere sluitertijden waar dat misschien minder hinderlijk is, afhankelijk van wat je wilt.

Instellingen

De Sony A9 heeft een buitengewoon uitgebreid menusysteem. Vijf hoofdgedeeltes, opgedeeld in schermen met elk zes items met hun subkeuzes. Het opname menu telt dertien schermen, het videomenu negen, het netwerk menu drie, het weergave menu drie en het set-up menu ook nog eens zeven. Om te zorgen dat je daar niet al te vaak hoeft te komen kun je aan een handvol functieknoppen direct een door jezelf gewenste functie koppelen die je dan direct kunt aanpassen. Daarnaast is er een snelle toegang tot twaalf functies via de ‘Fn’ knop, en ben je dan nog niet tevreden dan kun je drie verschillende instellingen van je camera opslaan en via de hoofdinstelknop weer oproepen. Het zal wel even duren voor je alles uitgezocht hebt, maar dat hoort ook wel bij een professioneel gereedschap, want dat is deze Sony wel lijkt me.

Lichtmeting

Er is iets dat me inmiddels wel een beetje begint te verbazen en dat is dat er nog steeds geen camera op de markt is die gewoon licht meet zoals je dat wilt wanneer het je gaat om een optimaal RAW-bestand, waarbij de hooglichten nog net binnen het bereik van de sensor worden gehouden en het aan jou wordt overgelaten de rest van de foto op helderheid te brengen. Er is wel een instelling voor spot/highlight combinatie die wanneer je ook de automatische HDR inschakelt zoiets zou moeten doen, maar niet echt dus. Je blijft dan draaien aan de overigens handige belichtingscompensatieknop tot de overbelichtingswaarschuwingen uit beeld verdwenen zijn. Wanneer je ziet wat er allemaal mogelijk is aan automatische beeldaanpassingen achteraf met de moderne computertechniek, dan is het ontbreken van deze vrij simpele optie toch wel verbazingwekkend. Aan het dynamisch bereik van de moderne camera’s ontbreekt het niet, dus je kunt op deze manier belichten. Alleen Olympus heeft zo’n optie, je moet dan wel zelf bepalen wat het lichtste deel van de opname is, maar dat zou inmiddels toch wel geautomatiseerd moeten kunnen worden.

Bij ISO6400 is het verschil tussen de paarse vork en het blauw erachter nog heel scherp te zien.

Bij ISO 12800 begint dat verschil minder zichtbaar te worden.

Bij ISO 25600 worden de randen tussen beide kleuren minder duidelijk.

Bij de absurde ISO-waarde van 51200, dus waar zeuren we over, beginnen beide kleuren in elkaar over te lopen.


Omdat de Sony A9 heel erg gericht is op sportfotografie en ik daar niet veel van weet volgen hier indrukken en ervaringen van Michael Kooren, die daar wel heel veel van weet.


“Ik mocht recentelijk van Cameraland de Sony A9 testen. We wilden weten of de camera zijn ambitie als sport camera kon waarmaken. Ik kreeg de camera mee met de enige lange zoom die er momenteel is, de 100-400 ƒ/4.5-5.6 GM OSS, en de 70-200 ƒ/2.8 GM OSS. Ik heb er twee voetbalwedstrijden mee gefotografeerd, een wedstrijd overdag en een bij vreselijk slecht avondlicht. Helaas had ik er geen grip bij gekregen zodat ik een beetje moest worstelen met de kleine camera. Ik heb geen grote handen, maar toch miste ik een grip. Maar goed, die is te koop en kun je dus gewoon aanschaffen mocht je daar behoefte aan hebben. Zoals al vaker geschreven, moest ik me eerst door het zeer uitgebreide menu heen worstelen om de, naar mijn idee, beste instellingen voor sportfotografie te vinden. Bij beide wedstrijden vond ik de prestaties boven gemiddeld.

Utrecht, 10-09-2017, FC Utrecht Roda JC ;foto Michael Kooren (Instellingen: ISO 250, 1/1600 ste bij ƒ/3,2)

Avondwedstrijd

De avondwedstrijd van FC Utrecht, op het veld van amateur vereniging Spakenburg, gaf me inzicht in de combinatie, slecht licht, AF en hoge ISO waarden. De camera presteert zeer goed op gebied van AF, zelfs met de 100-400 mm, die ik niet als echte voetballens beschouw. De sensor is echt prachtig en laat zien dat Sony aan de absolute top zit qua prestaties. Nu kun je je afvragen 25.000 ISO, of 64.000 ISO, wie gebruikt dat nou in de sport? Maar stel: Ajax speelt tegen Spakenburg voor de beker, dan moet je echt aan dat soort waarden gaan denken. Ook hier slaagt de A9 met vlag en wimpel, wat mij betreft. De bijgevoegde opnames laten zien dat zelfs op hoge iso waarden als 64.000, op raw geschoten, prima te gebruiken zijn. Persoonlijk zou ik er een filter als dfine over gooien, maar echt nodig is het niet. Het blijft natuurlijk wennen als je dagelijks met Canon werkt, maar ik kwam toch aan een scherpte percentage van boven de 80% bij de avond wedstrijd. Het viel me gelijk op dat de tracking van de camera fenomenaal is. Een atleet of voetballer die op je afkomt is geen enkel probleem voor de A9. De problemen kwamen bij de onverwachte acties: een kopduel waarbij de kopper op het laatst boven de rest uitkomt, een corner die niet door de middelste speler, maar door de eerste speler, links in beeld, wordt ingeschoten, de keeper die een bal uit het doel duikt, dat soort momenten. Bij mijn Canon 1Dx is het eerste beeld bijna altijd gelijk scherp en wat daarna komt is voor mij vaak minder belangrijk. Bij de Sony A9 heb ik een paar onverklaarbare missers gehad waarvan ik me afvroeg: hoe kan het met zo’n snel autofocus systeem dat de camera ernaast zit? Ik moet iets fout ingesteld hebben. De voetballer van FC Utrecht, met de bal op zijn voet in de lucht, had ik voor 100 % scherp gehad met mijn Canon 1Dx. Wat had ik fout gedaan?

Spakenburg-2017 foto: Michael Kooren. (Instellingen: ISO 80.000, 1/1600 ste bij ƒ/5,6)

Instellingen!

Het antwoord kwam bij de officiële presentatie van de Camera tijdens een Sony event in het Olympisch Stadion. Er was een twintigtal professionele ( sport) fotografen uitgenodigd om de camera te testen. Tijdens de introductie liet een Belgische fotograaf zien welke instellingen hij voorgeprogrammeerd had, speciaal gericht op actiefotografie. We kregen een door ons gewenste Sony A9 set mee om op topatleten te oefenen. Hordenlopers, speerwerpers, polsstok hoogspringers, sprinters, kogelstoters. Allemaal Nederlandse topatleten. Na de fotografie van de eerste run over de horden was meteen duidelijk dat ik mijn eerdere review wel in de prullenmand kon gooien. De hierboven geschreven problemen, waren verdwenen als sneeuw voor de zon. Alles was scherp! Ingezoomd, uitgezoomd, meegetrokken op lage sluitersnelheid, tegenlicht, echt onvoorstelbaar. Zo’n verschil maakt het dus als je de juiste instellingen wel hebt. Nou was 85% scherpte al niet slecht, maar 99% is echt bizar. Ik ging rare hoeken proberen, kijken of de camera het niet oppikte, maar steeds wist de camera de juiste focus punten te vinden. Groothoek, 400mm, 50 mm. maakt niet uit, eenmaal juist geprogrammeerd kan er eigenlijk niks meer fout gaan. Een van de mooiste dingen vond ik dat Sony je de mogelijkheid biedt om op elk willekeurig knopje een functie te programmeren. Op de camera, maar ook op de lens. En dat is echt fantastisch! staat de camera bv ingesteld op scherpstellen op alle velden, kan je door een knop aan de zijkant van je telelens een keer aan te tippen, overschakelen op eye-follow focus. En verdomd, het werkt! Brilliant!

Ook een mooie functie is het maximale gebruik van de auto-ISO functie. Stel, je wilt alles fotograferen op 1/2000 met ƒ/4.0 dan stel je dat in op je camera, zet de Auto-ISO aan en alles is perfect belicht, met de camera instellingen die jij wilt. Heerlijk voor sportfotografie. De hamvraag is nu, hoe kom ik aan die sportinstellingen? Zijn die te downloaden? Het antwoord is -nu nog-: Nee. Het waren instellingen die Sony voor de sportfotografen had geprogrammeerd, maar die niet te kopiëren zijn via een SD kaart. Simpelweg omdat de camera dat -nog- niet ondersteunt. Je zult dus een lieve brief moeten schrijven aan Sony of zij dat voor je willen opschrijven zodat jij ze kan programmeren in je A9. Over de zoeker, en het videobeeld dat je te zien krijgt verschillen de meningen. Ikzelf heb er geen moeite mee. ik vind het zelfs wel prettig dat ik het eindresultaat van het beeld al kan zien voordat ik het gemaakt heb. Sony rekent dat prachtig voor me uit. Anderen worden daar onrustig van. Sommige brildragers vinden de zoeker te klein, of vinden dat de lichtinval van de zijkant storend is. Ik heb daar niks van gemerkt. Als je je beelden in de felle zon wil terugkijken kijk je gewoon door de zoeker en zie je alles perfect.

Utrecht, 10-09-2017, FC Utrecht Roda JC Test Sony A9 voetbal, soccer foto Michael Kooren. (Instellingen: ISO 1250, 1/1600 ste bij ƒ/5,6)

Het echte werk?

Is de camera geschikt voor het Grote Werk? dwz, gaan de grote sportbureaus als AP, Reuters, ANP, Getty de camera gebruiken bij grote sportevenementen? Immers, snelheid van transmissie van de beelden is essentieel bij (grote) sportevenementen. (Foto maken, selecteren op je camera, zenden, en door met fotograferen.)

Ik vrees van niet. Er zijn nl een paar dingen die Sony vergeten is in te bouwen in de A9. Ok, er zit WIFi in, en je kan beelden vanuit je camera naar je server sturen. Maar, als je beelden stuurt, werkt de camera even niet. Die is koffie drinken, zeg maar. Multitasking kan de A9 nog niet op dat punt. Een serieus gebrek vind ik dat. Plus, je kunt nergens zien of je beelden goed verstuurd zijn. Toch wel belangrijk.

Met een snelheid van 20 beelden per seconde op 24 mb per file zijn je SD kaarten in No-time volgeschoten. De A9 heeft één ultra snel SD-slot om te zorgen dat de hoge buffersnelheid constant kan blijven. Maar wat nu als je kaart vol is en je verder wilt schieten? Kan wel, maar op een conventionele SD Slot snelheid. En je moet handmatig het nieuwe slot aanwijzen. Dat gaat niet automatisch. Er zit maar één ultra snel SD slot in de camera. Waarom ?

Sportfotografen willen graag hun geschoten beelden kunnen ‘taggen’ en eventueel een ‘voice caption’ bij de foto’s kunnen zetten. Als je foto’s uit de camera verstuurt naar een editor in bv Polen of Singapore is het essentieel dat de editor de juiste namen van de mensen op de foto heeft. Daar zijn voice captions voor. Helaas niet op de A9. Dat is echt wel een groot gemis. Ik heb de plus en minpunten door gegeven aan de Japanse techneut die op de officiële presentatie in Amsterdam aanwezig was, en hij knikte en schreef alles vlijtig op. Dus ik heb vertrouwen dat binnenkort en paar firmware updates aangekondigd worden waarbij enkele genoemde ‘gebreken’ van de Sony A9 verholpen zullen worden. Sommige dingen die ik genoemd heb, zijn alleen hardwarematig op te lossen, dus is het wachten op de A9 II.”

Utrecht, 10-09-2017, FC Utrecht tegen Roda JC foto Michael Kooren (Instellingen: ISO 2000, 1/1600ste bij ƒ/6,3)

Voor- en nadelen

Pluspunten:

Nadelen: toch wel een paar..

Utrecht, 10-09-2017, FC Utrecht tegen Roda JC foto Michael Kooren (Instellingen: ISO 2500, 1/1600ste bij ƒ/6,3)

Conclusie

Samenvattend kan ik zeggen dat ik behoorlijk enthousiast ben over de mogelijkheden van de Sony A9. Sony is bloedserieus over het bestormen van de professionele ( sport) foto markt. Met de lancering van de A9 is de concurrentie aanzienlijk meer onder druk gezet. Minpuntjes zijn genoemd, en daarom zal de Sony A9 in deze vorm nog niet de definitieve doorbraak zijn, maar met het tempo waarmee Sony de Camera’s op de markt breng verwacht ik voor het volgende WK voetbal een A9 mark II met alle bezwaren verholpen, met een 400 ƒ/2.8 en wellicht een 600 mm. Als het dan niet lukt hebben ze gefaald bij Sony. Maar ik denk dat ze het niet zover laten komen en hoge ogen gaan gooien.